Skocz do zawartości




Zdjęcie

Przemiany w Polsce w latach 70-tych


  • Zaloguj się, aby dodać odpowiedź
2 odpowiedzi w tym temacie

Katalogi.pl

Katalogi.pl
  • Bywalec

#1 maggy123

maggy123

    1

  • Members
  • Pip
  • 4 postów

Napisano 05 luty 2005 - 15:09

Potrzebuje materiałów do referatu na historie. Temat brzmi " Przemiany w Polsce w latach 70-tych". Z gory dziekuje;)

#2 flower18

flower18

    1

  • Members
  • PipPipPip
  • 41 postów

Napisano 06 luty 2005 - 10:56

Gospodarka polska w latach 70-tych


Po kryzysie politycznym kończącym rządy Gomułki do władzy doszedł E. Gierek (cofnął podwyżki cen żywności, które stały się bezpośrednią przyczyną manifestacji). Swoje rządy zaczynał on w sposób podobny do poprzednika - od pozyskiwania społeczeństwa 1. W późniejszym okresie również nie mógł sobie pozwolić na tak duże ograniczenia w sferze konsumpcyjnej jak Gomułka, na hamowanie tempa wzrostu stopy życiowej ludności, aczkolwiek stało się to faktem, gdy zabrakło kredytów na finansowanie konsumpcji, wobec fatalnej polityki gospodarczej będącej próbą łączenia wysokiego tempa wzrostu gospodarczego i szybkiego wzrostu stopy życiowej realizowanej poprzez zaciąganie kredytów. Doprowadziło to zresztą w 1980 r. do poważnego kryzysu politycznego (oraz już wcześniej gospodarczego), utraty przez Gierka stanowiska I sekretarza (i w ogóle wykluczenia go z partii).

Gierek, skrytykowawszy politykę gospodarczą i społeczną lat 1956-70, zapowiedział podjęcie nowej. Znów rozpoczynała się faza prokonsumpcyjna.

Gwarantowano stały i odczuwalny wzrost stopy życiowej. Planowano przesunięcie części nakładów inwestycyjnych z działu “A” na rolnictwo i przemysły konsumpcyjne (dział “B”). Przy tym miało być utrzymywane bardzo wysokie tempo wzrostu gospodarczego. Czego realizacja była niemożliwa (bez popadania w długi) z założenia (wydatki na oba cele pochodzą bowiem z jednego źródła - dochodu narodowego).

W sferze rolnictwa zniesiono dostawy obowiązkowe i objęto chłopów ustawodawstwem społecznym. Szybko wzrósł udział akumulacji w dochodzie narodowym (od 1971 r. przekraczał stale 30%), rosła równocześnie wielkość inwestycji. Wzrastały też płace realne. Udało się zrealizować program doraźnej poprawy warunków bytowych ludności. Pierwsze trzy lata okazały się bardzo pomyślne, a to za sprawą:

- dobrych warunków atmosferycznych, powodujących wysokie plony w

rolnictwie

- rezerw dewizowych jeszcze po poprzednim rządzie, umożliwiających

import potrzebnych artykułów

- dobrej koniunktury światowej 2 ułatwiającej uzyskiwanie kredytów w

krajach kapitalistycznych. Niestety zabrakło realnych planów ich spłacania.

Stało się to zachętą do kontynuacji, a nawet podwyższenia zadań polityki gospodarczej.

1 Faktem jest, że było to już trudniejsze. Ludzie nauczeni doświadczeniem obdarzyli go mniejszym zaufaniem, nadto skazany był na powtarzanie haseł już wykorzystywanych przez poprzednika.

2 Kraje eksportujące ropę naftową zrzeszone w OPEC podwyższyły znacznie jej ceny Swoje podwyżki dewizowe lokowały w bankach krajów zachodnich, w których panował kryzys związany ze wzrostem cen ropy. W związku z czym brakowało tam kredytobiorców, a ponieważ kraje socjalistyczne miały opinię solidnych dłużników, chętnie udzielano im kredytów.

W czerwcu 1972 r. uchwalono plan na lata 1971-75. Podstawą strategii przyspieszenia gospodarczego miały być dodatkowe inwestycje, które realizowano dzięki kredytom i rosnącej akumulacji. Próba reformy zarządzania sprowadzona do tworzenia WOG-ów (wielkich organizacji gospodarczych) nie przyczyniła się do wzrostu efektywności gospodarowania. Trudności w zaopatrzeniu ludności przezwyciężano przy pomocy importu.

Od końca 1973 r. nieco łagodniej niż za Bieruta i Gomułki rozpoczęto etap forsownej industrializacji. Podwyższono wiele wskaźników planu 5-letniego, w związku z czym wzrosła groźba załamania równowagi rynkowej. Rekordowo wysoką akumulację (36% w 1974 r.) w coraz większym stopniu poświęcano na wzrost nakładów inwestycyjnych. Zbyt szeroki front inwestycyjny przy niedostatecznym potencjale wykonawczym budownictwa rodził groźbę, długookresowego zamrożenia środków. Nazbyt wysokim kosztom inwestycji towarzyszyły mniejsze od przewidywanych efekty. Typowo już, w świetle wcześniejszych etapów forsownej industrializacji, ograniczono dostawy artykułów przemysłowych i nakładów inwestycyjnych na rolnictwo. Ciągle jeszcze ograniczenia stopy życiowej nie dotyczyły mieszkańców miast.

Od 1974 r. począwszy, zaczęły się uzewnętrzniać trudności gospodarcze, wcześniej niezauważalne:

- rosnące braki artykułów żywnościowych

- trudności ze zwiększeniem eksportu, szczególnie do krajów kapitalistycznych

- słaby wzrost wydajności pracy

- braki zaopatrzeniowe

- kłopoty z transportem, wynikające z jego niedoinwestowania

W pierwszej połowie lat 70-tych udało się osiągnąć znaczne przyśpieszenie rozwoju ekonomicznego kraju oraz poprawę warunków życia społeczeństwa, lecz utrzymanie osiągniętego (kosztem ograniczenia konsumpcji w przyszłości) poziomu okazało się zbyt trudne. W drugiej połowie lat 70-tych zahamowaniu uległ wzrost gospodarczy. Nasilająca się inflacja skłoniła rząd do podniesienia cen niektórych artykułów spożywczych. Jednak fala zaburzeń w kilku miastach po jej zapowiedzeniu 24 czerwca 1976 r. skłoniła rząd do wycofania się. Potrzeba zmian była coraz bardziej widoczna. Ogromny deficyt bilansu handlowego był przyczyną rosnących trudności płatniczych, tymczasem problemy próbowano rozwiązywać coraz intensywniej zadłużając się za granicą.

W grudniu 1976 r. zdecydowano się dokonać kolejnego manewru gospodarczego. Zmniejszyć miał się udział akumulacji w dochodzie narodowym.

Przy inwestowaniu planowano preferować rolnictwo, przemysł rolno-spożywczy, produkcję towarów na potrzeby konsumpcyjne, na eksport (deficyt bilansu handlowego), budownictwo mieszkaniowe i działy ograniczające inne swym niedorozwojem (jak górnictwo węglowe, energetyka, transport). Zamierzano zamrozić część inwestycji. Skutecznie utrudniały to grupy nacisku związane z najpotężniejszymi działami przemysłu. Reszta planów również pozostała niezrealizowana (rozwój usług, rzemiosła, wytwórczość rolnictwa, zwiększenie dostaw towarów na rynek, zwiększenie produkcji eksportowej). W 1978 r. spadły płace realne, w 1979 r. po raz pierwszy od wojny zmalał dochód narodowy, spadła produkcja przemysłowa ograniczając dochody budżetu co pociągnęło za sobą ograniczenie świadczeń społecznych. Stale powtarzające się od planu sześcioletniego trudności, błędy władz budziły coraz większy sprzeciw społeczny. Ogłoszona 1 lipca 1980 r. podwyżka cen mięsa stała się przyczyną strajków, których nie udało się opanować, mimo zaspakajania żądań ekonomicznych w Stoczni Gdańskiej powstał MKS (Międzyzakładowy Komitet Strajkowy) reprezentujący załogi Wybrzeża Gdańskiego, któremu udało się wynegocjować powstanie niezależnego od PZPR związku zawodowego Solidarność. Wkrótce Gierek utracił władzę.

Handel zagraniczny:

- duża dynamika

- spadek roli państw realnego socjalizmu

- wzrost wymiany z krajami zachodnimi (choć od 1977 r. zmniejszył się import

z zachodu z powodu kryzysu w krajach wysoko rozwiniętych i pogarszającej

się kondycji płatniczej Polski, a wzrósł przywóz z krajów socjalistycznych)

Ogólnie:

- W latach 70-tych wzrosła produkcja przemysłowa i rola przemysłu, który w

1971 r. po raz pierwszy w dziejach gospodarczych Polski przekroczył 50%-wy

udział w dochodzie narodowym. Nadal jednak zatrudnienie w rolnictwie było

zbyt duże, charakterystyczne dla krajów o niskim zawansowaniu

przemysłowym.

- Niedorozwiniętym pozostawał sektor usług. Nadmiernie koncentrowano handel,

co nieoczekiwanie przyczyniło się do zwiększenia roli spółdzielczości w

zaopatrywaniu rynku 3.

- Spadła produkcja rolna.

- Wystąpiły zasadnicze różnice w dynamice wzrostu między pierwszym (wzrost

dochodu narodowego o 9,8%), a drugim pięcioleciem (1,2 %).

- Wyczerpane zostały możliwości ekstensywnego wzrostu, a nie udało się,

pomimo zasilania kapitałowego, zintensyfikować gospodarki. Wzrost

gospodarczy charakteryzowała wysoka energo- i materiałochłonność, niska

efektywność gospodarowania (wydajność pracy 3-krotnie niższa niż na

zachodzie).

Stało się to przyczyną kryzysu gospodarczego obok:

- kredytów wykorzystywanych w sposób nieracjonalny (nie dający możliwości

ich późniejszej spłaty)

- nadmiernego uzależnienia przemysłu od importu surowców i licznych

elementów, (których produkcja polska nie zdołała opanować) niezbędnych dla

produkcji opartej o licencje zachodnie.

3 Spowodowały to ustalenia, iż w odróżnieniu od państwowych placówek, spółdzielcze będą posiadały wyłączność na handel artykułami spożywczymi.







#3 flower18

flower18

    1

  • Members
  • PipPipPip
  • 41 postów

Napisano 06 luty 2005 - 10:59

Nic innego o 70 latach nie posiadam ale spróbuj pogrzebać w necie



Similar Topics Collapse

  Temat Forum Autor Podsumowanie Ostatni post


Użytkownicy przeglądający ten temat: 0

0 użytkowników, 0 gości, 0 anonimowych


Inne serwisy: IFD