Skocz do zawartości




Zdjęcie

charakterystyka gór wysokich


  • Zaloguj się, aby dodać odpowiedź
8 odpowiedzi w tym temacie

Katalogi.pl

Katalogi.pl
  • Bywalec

#1 adam_suchy

adam_suchy

    1

  • Members
  • PipPipPip
  • 87 postów

Napisano 22 maj 2005 - 11:24

poszukuje info do referatu a temat biom wysokogórski. Interesuje mnie więc zarówno klimat tam panujący, gatunki roślin jak i zwierząt, dotychczas znalazłem szczątkowe informacie, moze cos przeoczyłem jednak, wiec prosze pilnie o pomoc

#2 almadia

almadia

    1

  • Members
  • Pip
  • 1 postów

Napisano 22 maj 2005 - 14:05

CHARAKTERYSTYKA

REGION GEOGRAFICZNY / WARUNKI KLIMATYCZNE /

SUROWCE NATURALNE

Region geograficzny

Powiat sandomierski zajmuje głównie wschodnią część lessowej Wyżyny Sandomierskiej. Tylko wąski obszar między zboczem wyżyny a korytem Wisły, która stanowi naturalną granicę wschodnią powiatu, należy do Niziny Nadwiślańskiej, a na północ od Zawichostu do Małopolskiego Przełomu Wisły. W okolicach Ułanowic i Konar powiat obejmuje niewielkie południowo-wschodnie krańce Gór Świętokrzyskich. Zachodnia granica powiatu sandomierskiego jest sztuczna, ponieważ w tej części przebiega przez lessową wyżynę, której dalsza część należy do powiatu opatowskiego. Na kształtowanie się tego regionu miało wpływ głównie osadzanie się pod koniec plejstocenu grubej warstwy lessu, który przykrył wszystkie istniejące wcześniej formy rzeźby. Były to różnego wieku, często bardzo stare, bo kambryjskie wzniesienia, ostańce, doliny rzeczne. Grubość warstwy lessowej jest zróżnicowana, wynosi średnio od kilku do 20 i więcej metrów. Wytworzona równina lessowa była jednak krótkotrwała. W lessie, skale bardzo podatnej na rozmywanie przez wodę, wytworzyła się w holocenie gęsta sieć głębokich wąwozów lessowych urozmaicających powierzchnię wyżyny.

DO GÓRY

Warunki klimatyczne

Obszar powiatu sandomierskiego stanowiącego wschodnią część lessowej wyżyny jest obszarem ciepłym. Wynika to zarówno ze średnich rocznych temperatur powietrza wynoszących 80C, jak też najcieplejszego miesiąca -180C i najchłodniejszego miesiąca - 2,70C. Długość okresu bez przymrozków wynosi tu średnio 170 dni, a liczba dni mroźnych od 46 do 51.

Okres wegetacyjny obejmujący dni o temperaturze średniej dobowej powyżej 50C wynosi średnio 213 dni, i jest zbliżony do długości tego okresu w Kotlinie Sandomierskiej i zachodniej części Wyżyny Lubelskiej.

Średnie roczne sumy opadów mieszczą się w granicach 550 - 600 mm i są wyższe jedynie w południowo- zachodniej części. Opady przeważają w półroczu letnim. Maksimum opadów przypada na lipiec, a minimum na luty. Najwyższe sumy opadów (około 800 mm) wiążą się ze zboczem i doliną Wisły, wzdłuż której ciągnie się, aż do Zawichostu, szlak gradowy związany z częstymi w półroczu ciepłym katastrofalnymi gradobiciami. Przeważają słabe i łagodne wiatry (0-5m/s) głównie z kierunku zachodniego (około 50% wiatrów corocznych). Urozmaicona rzeźba wyżyny ma wpływ także na kształtowanie klimatu lokalnego, czyli warunków panujących na przykład w głęboko wciętych dolinach czy też różnice w nagrzewaniu różnie nachylonych powierzchni stoków. Częstym zjawiskiem jest inwersja termiczna, odznaczająca się znacznym spadkiem temperatur w dolinach i wąwozach oraz zróżnicowanie termiczne i wilgotnościowe zboczy południowych, które są ciepłe i suche oraz przeciwległych - chłodnych i wilgotnych.

DO GÓRY

Surowce naturalne

Powiat sandomierski bogaty jest głównie tym, co na powierzchni, czyli grubą pokrywą skał lessowych stanowiących podłoże dla rozwoju gleb czarnoziemnych wykorzystywanych przez różnorodne uprawy rolne (ogrodnictwo, sadownictwo, uprawa pszenicy i buraków cukrowych). Zasoby surowców mineralnych nie są zbyt bogate. Znaczenie przemysłowe mają głównie kwarcowe piaski szklarskie rejonu Świniar wykorzystywane przez hutę szkła Pilkington Sandoglass w Sandomierzu. Lokalne znaczenie mają natomiast zasoby piasku rzecznego i wodnolodowcowego pozyskiwanego w dolinie Wisły i w dolinach jej dopływów oraz piasku budowlanego ze złóż w okolicy Dwikóz, Gór Wysokich, Kichar, Klimontowa.

Eksploatowane są również niewielkie złoża iłów wykorzystywanych do produkcji cegły ceramicznej w Klimontowie i Koprzywnicy. Zaprzestano już eksploatacji ziemi krzemionkowej ze złoża w Piotrowicach koło Zawichostu, wykorzystywanej jako materiał izolacyjny i składnik mas formierskich. W rejonie Świniar znajduje się niewielkie złoże siarki rodzimej, płytkie, ale nieeksploatowane z powodu małej zasobności.


#3 jasminherf

jasminherf

    1

  • Members
  • PipPipPip
  • 7232 postów

Napisano 23 maj 2005 - 06:43

almadia to chyba nie jest na temat...

#4 almadia

almadia

    1

  • Members
  • Pip
  • 1 postów

Napisano 23 maj 2005 - 08:06

hmmm może masz i racje.... sorry adam za prace nie na temat

#5 jasminherf

jasminherf

    1

  • Members
  • PipPipPip
  • 7232 postów

Napisano 23 maj 2005 - 10:50

http://www.ftj.agh.e...iki/klimat.html

W Tatrach występuje klimat wysokogórski stref umiarkowanych. Jest to ostry klimat z niskimi temperaturami w zimie (często poniżej -30oC) i lecie – maksymalna zanotowana temperatura na Kasprowym Wierchu nie przekroczyła 25oC. Intensywne opady deszczu występują w lecie (najbardziej deszczowy obszar Polski), w zimie natomiast zalega gruba pokrywa śniegu, często ponad 4 m.
Widoczne są wpływy oceaniczne zmniejszające różnice temperatury pomiędzy latem a zimą. Roczna amplituda temperatury zmniejsza się wraz ze wzrostem wysokości nad poziomem morza.
Klimat w Tatrach zaznacza się dużymi wahaniami temperatury dobowej – różnica temperatury pomiędzy dniem i nocą może przekroczyć 20oC. Średnia roczna temperatura maleje z wysokością:

Nowy Targ 5,5oC
Poronin 4,6oC
Zakopane 4,9oC
Hala Gąsiennicowa 2,4oC
Morskie Oko 2,5oC
Kasprowy Wierch -0,8oC
Łomnica -3,8oC
Częstym zjawiskiem w górach są gwałtowne i nagłe spadki ciśnienia atmosferycznego, zwłaszcza przed burzą i wiatrem halnym. Jest to wynikiem zatrzymania mas powietrza przy przechodzeniu nad pasmem gór. Inną cechą charakterystyczną klimatu w rejonie Kasprowego Wierchu jest częste przechodzenie frontów atmosferycznych charakterystycznych dla szerokości geograficznej Polski.
Wilgotność względna w Tatrach jest duża, a w wyższych partiach gór ulega częstym wahaniom. Wynika to z nasycania się parą wodną powietrza wspinającego się na szczyty górskie. Bardzo często spotykamy tu mgłę. Mgły występują szczególnie często wiosną i jesienią. Konwekcja (wznoszenie się powietrza) ma charakter orograficzny, tzn. jest wymuszona przez wiejące nad górami wiatry. Powietrze szybko przesyca się parą wodną, która kondensuje się (skrapla) tworząc chmury kłębiaste, te czasami mogą przynieść opady deszczu. Dlatego w Tatrach pogoda może być zmienna i deszcz może wystąpić nieoczekiwanie.
Nasłonecznienie (insolacja) jest bardzo silne, jednak zwykle krótkotrwałe. W Tatrach można opalić się bardzo szybko i może to być niebezpieczne, dlatego nie należy zasypiać na słońcu w górach.
Najmniejsze zachmurzenie występuje w porze zimowej. W miarę wzrostu wysokości okres zimowy wydłuża się z 5 do 7 miesięcy, a na najwyższych szczytach może trwać nawet do 9 miesięcy. Wiosna rozpoczyna się bardzo gwałtownie (w związku z cyrkulacją fenową, czyli wiatrem halnym), jest wietrzna i charakteryzuje się dużymi skokami temperatury i ciśnienia. Lato zazwyczaj jest krótkie, chłodne, obfitujące w opady deszczu (wysoko w górach zdarzają się nawet zamiecie śnieżne). Jesień bywa zwykle słoneczna, o chłodnych nocach, dużych wahaniach dobowych temperatury i częstych wiatrach halnych, zwłaszcza pod koniec tej pory roku.
Północna strona Tatr ma klimat surowszy i bardziej wilgotny, południowa łagodniejszy i suchszy.
W górach bardzo powszechnym zjawiskiem są bryzy: górska i dolinna. Bryza jest to wiatr wiejący rano bądź po południu związany z nierównym nagrzaniem dolin i szczytów górskich przez słońce. Powoduje to przenoszenie powietrza zebranego w dolinach ku wyższym partiom gór. Bryza może dostarczać zanieczyszczone powietrze znad Zakopanego w rejon Kasprowego Wierchu. Ma to miejsce zwykle w trakcie dnia natomiast nocą powietrze wysoko w górach jest odcięte od niższych jego warstw zalegających w dolinach i może być uważane za "czyste".

#6 jasminherf

jasminherf

    1

  • Members
  • PipPipPip
  • 7232 postów

Napisano 23 maj 2005 - 10:53

W Tatrach panuje klimat wysokogórski strefy umiarkowanej. Występuje tu bogactwo zjawisk atmosferycznych niespotykanych gdzie indziej w Polsce
Piętrowy układ stref termicznych i opadowych.
Znaczne zróżnicowanie klimatów lokalnych kotlin i dolin, zboczy i grzbietów górskich.
Do cech wysokogórskich należy:
roczny przebieg ciśnienia powietrza z max. w lecie, min. w zimie, znaczna przewaga temp. jesieni nad temp. wiosny, zmniejszona roczna amplituda temperatur, obfitość zimowych inwersji temperatur, wzrost wilgotności względnej oraz zachmurzenia w lecie i spadek w zimie,wielka częstotliwość wiatrów spadających typu fen i bory (bora to wiatr N, zimny, suchy, gwałtowny, wiatr opadający).
Czynniki kształtujące klimat:
Promieniowanie słoneczne - wysokie wartości na szczytach, dużo promieniowania ultrafioletowego.
Temperatura - temperatura w normalnych warunkach spada w miarę wzrostu wysokości teoretycznie 0,6o C na 100 m. Średnia roczna temperatura dla Kasprowego Wierchu wynosi w lipcu 7,5o C; w lutym -8,6o C. W zimie występują bardzo częste inwersje temperatur, czyli odwrócenie przebiegu temperatur wraz z wysokością. Zimne powietrze zalega na dnie dolin, gdyż jako cięższe (gęściejsze) dąży do utworzenia dolnej przygruntowej warstwy, a powietrze cieplejsze gromadzi się nad nim. Inwersje temperatur występują najczęściej w nocy, w zimie, w czasie pogody jasnej i cichej. Najbardziej intensywne inwersje zimowo - jesienne występują w godzinach poprzedzających wschód słońca. Inwersje występują też przy tzw. morzu chmur.
W Tatrach występują częste nawroty śniegu i chłodu w lecie. Na wysokości Kasprowego Wierchu pokrywa śnieżna może utworzyć się w każdym miesiącu.
Ciśnienie powietrza - max. wartości sierpień - wrzesień, min. luty (na nizinach max. styczeń, min. kwiecień).
Wiatr - mimo wielkiej popularności wiatru halnego w Tatrach wieją wiatry głównie z kierunku NW i W, podobnie jak w pozostałej części kraju. Charakterystyczne dla Tatr są wiatry lokalne i prądy powietrzne:
Prądy wstępujące - występują podczas wyżu z jasną pogodą. Po nagrzaniu się dolnych warstw powietrza powstaje słaby, ciepły prąd w górę dolin i zboczy. Najczęściej występują w godzinach popołudniowych. Jest to tzw. bryza dolinna.
Prądy zstępujące - czyli bryza od gór. Występuje w godzinach wieczornych i wczesnonocnych.
Wiatr liptowski - (wiatr Maloja w Alpach) powstaje na skutek silniejszego nagrzania się południowych zboczy Tatr oraz Kotliny Liptowskiej aniżeli zboczy i dolin północnych - powoduje to spływ powietrza ku zboczom a potem ponad granią główną ku północy. Najczęściej występują na wiosnę i w jesieni, kiedy na północnych stokach utrzymuje się jeszcze pokrywa śnieżna.
Wiatr halny - (fen w Alpach). Gdy nad obszarem północnych Karpat i ich północnym przedpolem sytuacja baryczna układa się w ten sposób, że wysokie ciśnienie leży na wschód od tego obszaru, a na zachód pojawia się ośrodek ciśnienia niskiego tak, że izobary przebiegają prostopadle do osi podłużnej Karpat północnych, ponad Tatrami dochodzi do ruchu powietrza skierowanego od południa ku północy. Masy powietrza napotykają wysoką przeszkodę górską, wspinają się w górę i ochładzają adiabatycznie. Ochładzanie to zrazu szybsze, od poziomu kondensacji staje się wolniejsze gdyż ogrzewa je uwolnione ciepło parowania, dając w efekcie obniżkę temperatury o 0,6o C na 100 metrów. Po osiągnięciu grani głównej masy powietrza przewalają się na północną stronę, ogrzewają się, jako suche, adiabatycznie o 1o C na 100 metrów. Na północnym przedpolu spadające powietrze jest już zupełnie suche i ciepłe. Początkowo wiatr Halny występuje jedynie na szczytach i graniach z max. prędkością 9m/s. Przy pogłębiającej się sytuacji pogodowej spada ciśnienie, wiatr przybiera na sile i zaczyna obejmować całą wysokość północnych zboczy. Wtedy to nad granią pojawia się wał chmur fenowych, a pogoda pogarsza się w całym obszarze tatrzańskim. Przy niesprzyjających warunkach rozwój halnego może zatrzymać się praktycznie na każdym etapie. Halny po osiągnięciu maksymalnych prędkości zmienia kierunek na SW, potem na W, a kiedy wieje już z N zaczyna padać.
Charakterystyka wiatru halnego:
wieje z S na N,
osiąga wielką prędkość w porywach 25 - 30 m/s (max. na grani nawet 69 m/s), ma okresy zmniejszonej prędkości i ciszy, powoduje nagłe topnienie pokrywy śnieżnej (szczególnie stosunkowo ciepły deszcz po halnym) i zwiększenie zagrożenia lawinowego, robi duże spustoszenie w lasach (wiatrołomy), powoduje złe samopoczucie i tzw. chorobę fenową, najczęściej występuje w zimie, najrzadziej w lecie.
Wiatr orawski - to wiatr fenowy z kierunku SW i W. Ponieważ nie przekracza tak wysokiej przeszkody górskiej, jego parametry są niższe niż wiatru halnego, przez co m.in. jest chłodniejszy, rozwijają się mniejsze szybkości (choć raz odnotowano na Kasprowym Wierchu prędkość tego wiatru na 53 m/s).
Zachmurzenie i usłonecznienie
zachmurzenie maksymalne w czerwcu, minimalne w październiku. W rozkładzie dziennym maksymalne zachmurzenie w godzinach południowych.
Opady
suma opadów rośnie od podnóża ku szczytom, ale powyżej wysokości 1700mnpm występują też inwersje opadowe, przeciętna roczna suma opadów 1200 - 1600 mm, maksymalnie 2500 mm, maksimum w czerwcu, minimum w jesieni, dzięki działaniu prądów wstępujących częste opady w godzinach południowych,liczba dni z opadem rośnie z wysokością i wynosi dla Zakopanego 187, dla Kasprowego Wierchu 228, długość okresu opadowego od 0,5 - 3 dni, chociaż najdłuższy okres opadowy odnotowano w 1952 roku i wynosił 36 dni, najdłuższy okres pogody - 21 dni, największa rozmaitość opadów występuje na wiosnę i w jesieni (deszcz, mżawka, płatki śniegu, krupy śnieżne, grad, krupy lodowe, deszcz lodowy), powyżej Hali Gąsienicowej żaden miesiąc nie jest pozbawiony opadu śnieżnego.
Z opadami łączą się osady atmosferyczne:
pokrywa śnieżna - na wysokości Kasprowego Wierchu może utworzyć się w każdym miesiącu. Jej grubość zależy od ukształtowania terenu (najgrubsza w formacjach wklęsłych) i od ekspozycji terenu (min. stoki południowe). Grubość pokrywy rośnie z wysokością. Na graniach często występują nawisy śnieżne. Tworzą się one przy wiatrach z S na N. Często na stokach o nachyleniu 20 - 50 o dochodzi do nagłego przemieszczenia mas śniegu, czyli występowania lawin, rosa, szron, gołoledź, szadź - powstaje przy mglistej pogodzie i wietrze, przy temperaturze poniżej 0o C i niezależnie od pory dnia. Szadź tworzy się wskutek zamarzania przechłodzonych kropelek mgły, przy zetknięciu się ich z przedmiotami wystawionymi w kierunku wiatru pędzącego mgłę. W Tatrach najczęściej obserwujemy grubokrystaliczną postać szadzi, narosłą kierunkowo na gałęziach czy drogowskazach turystycznych, w kształcie równoległych do siebie igieł czy słupków.

Burze
występują głównie w lecie, najwięcej w południe, ilość burz rośnie z wysokością, roczna liczba dni z burzą jest najwyższa na całym obszarze Polski, średni czas trwania burzy od 4 - 4,5 godz., maksymalny 10 godz.

http://www.speleo.z-ne.pl/index.php?id=39&url=biwak.html


#7 jasminherf

jasminherf

    1

  • Members
  • PipPipPip
  • 7232 postów

Napisano 23 maj 2005 - 10:55

http://www.przyrodap...en03/tatry.html
Szata roślinna
Roślinność górska uzależniona jest przede wszystkim od wysokości ponad poziomem morza oraz od podłoża na jakim rośnie i warunków siedliska. Wysokość i wypływająca z niej zmiana warunków klimatycznych wyznacza piętra roślinne. Wraz z wysokością ubożeje szata roślinna przechodząc z mieszanych lasów dolnego regla, przez świerkowe lasy regla górnego, pas kosodrzewin, hale na wysokich zboczach aż po skaliste piętro turni porośnięte trawami, mchami i porostami. Charakterystycznym miejscem jest górna granica lasu przebiegająca w Tatrach Zachodnich na wysokości ok. 1450 m. n.p.m. W pobliżu tej granicy drzewa stają się rzadkie, karłowacieją i rosną kępami lub pojedynczo wśród pojawiającej się tu kosodrzewiny. Podłoże geologiczne (czyli rodzaj skały znajdującej się pod warstwą gleby) decyduje, że flora Tatr wapiennych różni się od flory Tatr Wysokich. Przykładem rośliny wapieniolubnej jest np. szarotka. Roślina związana z krystalicznym i granitowym podłożem to np. goryczka kropkowana. Na warunki siedliska wpływa stopień nachylenia stoku i sposób jego ekspozycji na słońce, szerokość doliny oraz dostęp do wody. Spośród roślin tatrzańskich na szczególną uwagę zasługują lilia złotogłów, dziewięćsił bezłodygowy, liczne gatunki goryczek, a przede wszystkim krokusy, które w kwietniu pokrywają liliowym kobiercem prawie wszystkie polany Tatr Zachodnich.
Fauna
Niższe partie gór zamieszkane są przez zwierzynę typową dla polskich lasów (np. dziki, jelenie, sarny, lisy, łasice). W wyższych partiach żyją jednak gatunki charakterystyczne tylko dla wysokich gór. Najciekawszymi z nich są kozice i świstaki (objęte w Polsce ochroną od 1868 r) oraz okazały orzeł przedni. Kozice, jedyny środkowoeuropejski gatunek antylopy, zamieszkują hale i turnie sięgając po najwyższe szczyty. Tylko wyjątkowo w zimie schodzą do granicy lasu. Swobodnie poruszają się wśród żlebów, urwisk i stromych skał. W ostatnich latach pogłowie kozic gwałtownie zmalało. Świstaki, gryzonie przypominające wielkością zająca, żyją w niższych partiach hal. Dzięki przenikliwemu świstowi jaki wydają w razie niebezpieczeństwa, można je łatwo usłyszeć, choć bardzo trudno je dostrzec. Żyją gromadnie, w koloniach liczących najczęściej kilkanaście sztuk. Budują całe systemy nor, w których przesypiają znaczną część roku. Liczne otwory wejściowe do nor (rzadziej same świstaki) spotkać można przy zielonym szlaku na Wołowiec. W niedostępnych partiach gór żyją także niedźwiedzie dające się ostatnio we znaki turystom. Często przebywają w rejonie Doliny Starorobociańskiej i Iwaniackiej Przełęczy. Wysokogórskim ssakom towarzyszą ptaki, wśród których prym wiedzie okazały, choć już coraz mniej liczny orzeł przedni. Nieco częściej spotkać można drozdy obrożne, świergotki górskie, płochacze halne i pomurniki. Z fauną (tą hodowlaną) związana jest jeszcze jedna osobliwość Tatr Zachodnich można tu zawsze spotkać pasące się stada owiec oraz zamieszkałe szałasy pasterskie, w których wyrabia się oscypki i bunc.


#8 jasminherf

jasminherf

    1

  • Members
  • PipPipPip
  • 7232 postów

Napisano 23 maj 2005 - 10:56

Bogata szata roślinna korzystnie wyróżnia Tatry w porównaniu z wyższymi od nich górami lodowcowymi. Zjawiskiem szczególnie uderzającym, a związanym z zaostrzaniem się klimatu, jest selekcja gatunków w miarę wzrostu wysokości nad poziom morza. Powoduje ona wyodrębnienie się 6 pięter roślinnych, doskonale widocznych np. z Gubałówki. Piętro pogórza sięga do 800 m. Następuje po nim pas lasów, w którym wydzielono 2 piętra: dolnoreglowe (do 1200-1250 m), pierwotnie złożone z drzewostanów bukowo-jodłowych i górnoreglowe (do 1500 m), krainę świerka. Pierwsze z nich najlepiej zachowało się w obrębie Regli Zakopiańskich. Linią niezwykle ważną wegetacyjnie i krajobrazowe jest górna granica lasu (d. 50a), którą oprócz karlejącego świerka tworzą m.in. takie drzewa, jak wierzba śląska, brzoza karpacka, jarząb nagi i limba. Szczególnie piękne są bory limbowe, najlepiej zachowane w Tatrach Wysokich. Ponad lasami - do 1800 m -rozpościera się subalpejskie piętro kosodrzewiny, w miarę wzrostu wysokości karlejącej i rozpadającej się na płaty i kępki. Spełnia ona ważną funkcję ochronną (lawiny, osuwi-ska, erozja, retencja), wskutek wieków gospodarki pasterskiej zajmuje dziś jednak tylko ok. 50% pierwotnego obszaru. Z kolei następuje piętro hal (alpejskie), sięgające do 2300 m. Tworzą je naturalne łąki górskie złożone z traw i kwitnących ziół, do niedawna intensywnie wypasane. Występują tu też krzewinki takie, jak borówka, wrzos, jałowiec halny, karłowate wierzby. Powyżej hal rozciąga się piętro turniowe (subniwalne), wykształcone w zasadzie tylko w Tatrach Wysokich i sięgające po najwyższe szczyty. Surowość klimatu i przewaga formacji skalnych sprawiają, że wegetacja jest uboższa i złożona w dużym procencie z gatunków wysokogórskich i północnych, przystosowanych do bytowania w tak surowych warunkach. W piętrze tym żyje w Tatrach jeszcze ok. 120 gatunków roślin naczyniowych, z czego 40 sięga najwyższych wierzchołków - Lodowego, Gierlachu, Łomnicy.
Ogólna liczba gatunków roślin naczyniowych (tj. kwiatowych i paprotników) rosnących w Tatrach przekracza 1000, z czego przeszło 250 to gatunki górskie i wysokogórskie. Przeważają rośliny występujące i w innych górach, nie brak jednak i takich - a jest ich kilka - które zasięg ograniczają tylko do Tatr (tzw. endemity), jak warzucha tatrzańska, przymiotno węgierskie, pszonak Wahienberga. Z endemitów zachodnio-karpackich kilka ma w Tatrach główny obszar występowania, jak np. urdzik karpacki czy skalnica tatrzańska. W pewnych gatunkach dopatrzono się reliktów z epoki lodowej, w kilku - nawet trzeciorzędowych (np. w ostróźce tatrzańskiej i skalnicy tatrzańskiej).
A oto popularne klejnoty flory Tatr, od lat skupiające uwagę turystów: majestatyczna limba (w Tatrach ok. 20 000 drzew), po naszej stronie najliczniej występująca w rejonie Roztoki i Morskiego Oka; niepozorna szarotka, rosnąca tylko na podglebiu wapiennym; lilia złotogłów i dziewięćsił bezłodygowy - dwa główne motywy w góralskiej snycerce zdobniczej; wreszcie krokus - "pierwszy zwiastun tatrzańskiej wiosny", obsypujący fioletowym kwieciem polany i łąki dolnoreglowe.
"Na tle dość jednolitej fauny ssaków Polski niżowej, a nawet niższych części Karpat, fauna ssaków Tatr wyróżnia się wielkim stopniem odrębności" (Kazimierz Kowalski, 1962). W piętrze lasów występują gatunki na ogół pospolite. Liczne są jelenie (w całych Tatrach ok. 1500, w Polskich 500), dość liczne sarny (ok. 1000), lisów w Tatrach Polskich zamieszkuje przeszło 150, rysi - 15, a na obszarze TANAP - ok. 40. Najwspanialszym drapieżnikiem regli jest niedźwiedź, które-go populację ocenia się w Tatrach na 30 sztuk (po polskiej stronie 5). Niedźwiedzie odbywają dalekie wędrówki, w których trakcie przebywają nawet wyższe przełęcze. W ostatnich latach problemem stały się oswojone osobniki, które szukają kontaktu z ludźmi licząc na pożywienie. Przy wielu szlakach ustawiono tablice, TPN radzi, by w razie spotkania z niedźwiedziem zachować bezpieczny dystans i nie karmić! Skrzydlatą społeczność regli najgodniej reprezentują wielkie kuraki leśne - głuszec i jarząbek oraz drapieżcę - majestatyczny orzeł przedni, orlik krzykliwy, rzadki już puchacz i kilka gatunków sów. Potoki piętra reglowego zamieszkują ryby, przede wszystkim pstrągi, które docierają do jednego tylko u nas jeziora - Morskiego Oka (stąd dawna nazwa Rybi Staw).
I dla przyrodnika, i dla turysty główną atrakcję stanowi fauna wyższych pięter. Z ssaków żyją tu aż 4 gatunki nie występujące nigdzie indziej w Polsce. Są to świstak, kozica, polnik tatrzański i darniówka tatrzańska. Świstak jest sporych rozmiarów gryzoniem bytującym głównie w niższym pasie piętra hal (1700-2000 m). Trudny do dostrzeżenia, daje o sobie znać ostrymi świstami. Górale uważają jego tłuszcz za panaceum przeciwko wszelkim dolegliwościom, co sprawiło, że kiedyś był bliski wytępienia. Nieoczekiwany nawrót przesądów spowodował, że sytuacja ta powtarza się i dzisiaj. Jak szarotka jest symbolem Hory gór wysokich, tak kozica symbolizuje ich faunę. Piękne to zwierzę zamieszkuje hale i turnie, wraz z polnikiem tatrzańskim i gronostajem sięgając po najwyższe szczyty. Kozica tatrzańska różni się od podgatunków występu-jących na sąsiednich terytoriach, a cała jej populacja w Tatrach nie przekracza 1000 sztuk (po stronie polskiej 250). Wysokogórskim ssakom towarzyszą alpejskie gatunki ptaków: płochacz halny, świergotek górski zw. sywarnikiem oraz dobry znajomy wspinaczy - piękny pomurnik, ekologicznie przywiązany do ścian skalnych.
http://www.in.com.pl/~gory/t_info.htm

#9 jasminherf

jasminherf

    1

  • Members
  • PipPipPip
  • 7232 postów

Napisano 23 maj 2005 - 10:57

Szata roślinna Tatr jest odzwierciedleniem klimatu. Wskutek zmiennej wysokości występują w górach odrębne piętra roślinności. W zasadzie jest ich sześć. Oto one:

do 1000 m npm. - kraina uprawna (ziemniaki, kapusta, owies);
do 1250 m npm. - regiel dolny o przewadze lasów bukowo-jodłowych;
do 1500 m npm. - regiel górny, lasy świerkowe;
do 1960 m npm. - kosodrzewina, limba;
do 2200 m npm. - hale pastewne i łąki kośne;
do 2663 m npm. - kraina porostów i nagich skał.
Z roślinności znajdującej się w Tatrach spotykamy m. in. szarotki rosnące na skałach wapiennych, złotogłów - odmiana lilii dziko rosnącej, goryczkę - gencjanę o niezwykle mieniących się i żywych barwach, goździki dzikie, pachnące, utwór, szafran tatrzański czyli krokus o liliowym kwiecie, pomarańczowy kozłowiec, obuwik pospolity - wszystko rośliny podlegające ścisłej ochronie. W Bukowinie spotkać można ślicznie pachnące białe storczyki. Łąki zadziwiają delikatnością i nasyceniem zieleni, wśród której mienią się chabry, dzwonki, mieczyki, rumianki, bratki w towarzystwie mnóstwa traw o niezwykle ciekawym kształcie i kolorze. Na bardziej dzikich zboczach można spotkać dziewięciosił, piękną roślinę o biało różowym kwiecie i liściach symetrycznie rozpostartych tuż przy ziemi. Większość z wymienionych roślin jest pod ścisłą ochroną. W lasach tatrzańskich żyją dziś nieliczne jelenie, sarny, lisy, kuny, łasice, wiewiórki, zające. W rzece Białce można spotkać wydry. Blisko Tatr, w rezerwatach leśnych, znajdują się pojedyncze okazy niedźwiedzi, rysi lub dzików. Na dużej części obszaru spotyka się wilki. Świat ptaków jest liczny: dzięcioł pełzający szary, sikorka czubatka, drozd wodny o białej piersi, żyjący nad potokami, żółty trznadel, rdzawoczerwone jarząbki, szpaki, jaskółki, skowronki, głuszce, jastrzębie - oto okazy najczęściej występujące. Rzadziej występuje orzeł przedni i skalny oraz kania. Jesienią, w czasie odlotu ptaków, często na Bukowinie można obserwować klucze bocianów, gromady jaskółek i innych ptaków odpoczywających tu przed dalszą trudną drogą przez góry.
Potoki również są pełne życia. Znajdują się w nich różne gatunki ryb, jak głowacze, pstrągi, lipienie - wszystkie pozostające pod ochroną. Pod ochroną są również lasy. W czasie ostatnich wojen prawie zupełnie wytępiono niektóre cenne gatunki drzew, jak cis i limbę.
http://www.z-ne.pl/turystyka.php?pl1=turystyka/okolica/przyroda.htm



Similar Topics Collapse

  Temat Forum Autor Podsumowanie Ostatni post


Użytkownicy przeglądający ten temat: 0

0 użytkowników, 0 gości, 0 anonimowych


Inne serwisy: IFD